Bạc Liêu, vùng đất trù phú miền Tây Nam Bộ, nổi tiếng với ngành tôm phát triển mạnh mẽ. Năm 2024, tỉnh này tiếp tục khẳng định vị thế thủ phủ tôm của cả nước, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế quốc gia. Việc khai thác và sử dụng hiệu quả diện tích tỉnh Bạc Liêu cho nuôi trồng thủy sản là chìa khóa thành công.
Bạc Liêu: Vị thế thủ phủ tôm và diện tích tỉnh Bạc Liêu
Bạc Liêu từ lâu đã được biết đến là một trong ba tỉnh, thành có diện tích nuôi tôm và sản lượng đứng đầu cả nước. Ngành tôm của tỉnh đóng góp từ 20 – 21% tổng sản lượng tôm nuôi toàn quốc, khẳng định vai trò nòng cốt trong việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp địa phương. Sự tăng trưởng ấn tượng này không chỉ thể hiện năng lực sản xuất mà còn cho thấy tiềm năng to lớn của vùng đất này trong lĩnh vực thủy sản.
Những thành tựu nổi bật của ngành tôm Bạc Liêu
Năm 2024, Bạc Liêu tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu cả nước về sản lượng tôm nuôi nước lợ, đạt 284.260 tấn. Diện tích nuôi tôm đạt 132.663 ha, hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra. Những con số này minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng của người dân và doanh nghiệp trong việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, tối ưu hóa quy trình nuôi trồng để đạt năng suất cao.
Vùng nuôi tôm rộng lớn tại Bạc Liêu, góp phần vào kinh tế thủy sản
Ngành tôm không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cao mà còn nâng cao giá trị sản xuất thủy sản chung cho tỉnh. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản toàn tỉnh trong năm 2024 đạt 1,2 tỷ USD, trong đó riêng tôm đã chiếm 1,13 tỷ USD. Đây là một đóng góp to lớn vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia, củng cố vị thế Bạc Liêu trên thị trường tôm thế giới.
Đa dạng mô hình nuôi trồng thủy sản
Để tối ưu hóa diện tích tỉnh Bạc Liêu và khai thác hiệu quả tài nguyên, các mô hình nuôi tôm đa dạng đã được phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh, thâm canh và bán thâm canh đã chiếm 32.987 ha, vượt kế hoạch và tăng đáng kể so với cùng kỳ. Những mô hình này cho phép sản xuất tôm với mật độ cao và năng suất vượt trội.
Bên cạnh đó, mô hình tôm – lúa, một hình thức canh tác bền vững và thân thiện với môi trường, cũng được duy trì ổn định với 46.854 ha. Mô hình này không chỉ tăng hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo ra giá trị gia tăng cao, mang lại lợi nhuận tốt hơn cho nông dân so với việc độc canh cây lúa. Điều này giúp tận dụng tối đa diện tích nuôi trồng và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.
Bạc Liêu còn dẫn đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và là một trong những tỉnh hàng đầu cả nước trong sản xuất tôm giống chất lượng cao, chiếm hơn 50% sản lượng của vùng ĐBSCL và khoảng 22% của cả nước. Với 360 cơ sở sản xuất, ương dưỡng tôm sú, tôm thẻ chân trắng, công suất thiết kế lên đến 40 tỷ post/năm, cùng với các cơ sở sản xuất tôm càng xanh, tỉnh đã đáp ứng đủ nhu cầu giống cho người nuôi tôm trong và ngoài tỉnh.
Phát triển nuôi tôm công nghệ cao trên diện tích nuôi
Tỉnh Bạc Liêu đã đặc biệt quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người nuôi tôm phát triển các mô hình nuôi tôm công nghệ cao, nhất là tại các khu vực đã được quy hoạch. Việc ưu tiên cho các mô hình theo công nghệ tiên tiến, khép kín, tuần hoàn nước, và bảo vệ môi trường là định hướng chiến lược nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành tôm trên toàn bộ diện tích tỉnh Bạc Liêu.
Ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất tôm giống
Hiện nay, tỉnh đã xây dựng được 5 vùng nuôi tôm công nghệ cao với tổng diện tích 3.900 ha. Các vùng này áp dụng mô hình siêu thâm canh, thâm canh, bán thâm canh tập trung, ứng dụng công nghệ nuôi tiết kiệm nước, nuôi an toàn sinh học. Điều này giúp giảm thiểu tối đa các tiêu cực từ việc xả thải, hạn chế ô nhiễm môi trường và lây lan dịch bệnh, góp phần bảo vệ môi trường tự nhiên trên toàn diện tích tỉnh Bạc Liêu.
Có 6 doanh nghiệp tại Bạc Liêu được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, cùng UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh đó, 71 Hợp tác xã, 95 Tổ hợp tác nuôi trồng thủy sản và 281 trang trại thủy sản cũng đang hoạt động hiệu quả. Hàng trăm đơn vị và hộ dân đã được chứng nhận các tiêu chuẩn quốc tế trong nuôi trồng thủy sản, đồng thời có 5 tổ chức được chứng nhận sản phẩm hữu cơ với diện tích 4.585 ha, minh chứng cho sự chuyên nghiệp và chất lượng của ngành tôm Bạc Liêu.
Vai trò của các khu vực quy hoạch và chứng nhận quốc tế
Toàn tỉnh hiện có 25 tổ chức và 984 hộ dân đang đầu tư nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh 2-3 giai đoạn. Năm 2024, đã có 7.361 ha diện tích nuôi trồng tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh được thả nuôi, tăng 11,13% so với năm trước. Năng suất thu hoạch bình quân đạt 17,42 tấn/ha, tăng 3,75%, và tổng sản lượng đạt 123.537 tấn, chiếm 40,5% tổng sản lượng tôm nuôi toàn tỉnh, cho thấy hiệu quả vượt trội của mô hình này.
Để phát triển ổn định và bền vững, tỉnh Bạc Liêu đang tập trung chỉ đạo xây dựng và thực hiện các mô hình nuôi tôm sinh thái, nuôi tôm sạch. Trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, mô hình canh tác tôm – lúa tiếp tục tăng trưởng về diện tích, năng suất và giá trị gia tăng. Đây là mô hình phát triển bền vững, mang lại lợi nhuận cao hơn 15 – 30% so với độc canh cây lúa, đồng thời duy trì ổn định mô hình nuôi tôm rừng nhằm nâng cao sinh kế và phát triển bền vững cho người dân trên diện tích tỉnh Bạc Liêu.
Tầm nhìn và định hướng phát triển bền vững cho diện tích tỉnh Bạc Liêu
Với mục tiêu đưa Bạc Liêu trở thành trung tâm công nghiệp tôm của cả nước, tỉnh đã đặt ra những kế hoạch đầy tham vọng cho năm 2025. Việc khai thác và sử dụng một cách hợp lý và hiệu quả diện tích tỉnh Bạc Liêu là yếu tố then chốt để đạt được các mục tiêu này.
Mục tiêu sản lượng tôm và quản lý giống năm 2025
Dự kiến tổng sản lượng nuôi tôm của Bạc Liêu trong năm 2025 sẽ đạt 346.000 tấn, tăng 10,42% so với năm 2024. Để đạt được mục tiêu này, phấn đấu tổng diện tích nuôi trồng thủy sản (NNTS) đạt 151.127 ha. Trong đó, tổng diện tích nuôi tôm công nghiệp, bán công nghiệp và thâm canh dự kiến đạt 33.200 ha, bao gồm 7.700 ha nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh, 14.700 ha nuôi tôm thẻ, và 10.800 ha nuôi tôm sú.
Mô hình nuôi tôm kết hợp với lúa sẽ chiếm 47.163 ha, trong đó có 28.980 ha nuôi tôm càng xanh kết hợp với lúa. Ngoài ra, diện tích nuôi quảng canh cải tiến sẽ đạt 66.684 ha. Về công tác quản lý giống, Bạc Liêu đặt mục tiêu sản xuất 39 tỷ post tôm giống, gồm 25 tỷ post tôm thẻ chân trắng và 14 tỷ post tôm sú; tôm càng xanh đạt 1 tỷ con. Về xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu tôm ước đạt 1.210 triệu USD, tăng trưởng 7% so với năm 2024.
Hướng tới nông nghiệp hiện đại, sạch và thích ứng biến đổi khí hậu
Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bạc Liêu, nhấn mạnh rằng ngành nông nghiệp tỉnh sẽ đẩy mạnh phát triển theo hướng hiện đại, sạch, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trọng tâm là nuôi tôm công nghệ cao, quản trị hiện đại, liên kết chuỗi giá trị, sản xuất sạch, hữu cơ. Đây là chiến lược toàn diện nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm tôm trên toàn diện tích tỉnh Bạc Liêu.
Tỉnh sẽ tiếp tục phát triển các đối tượng chủ lực như tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cua biển, nhuyễn thể. Ưu tiên phát triển diện tích nuôi tôm siêu thâm canh, thâm canh, bán thâm canh. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học – công nghệ và các chứng nhận quốc tế (VietGAP, GlobalGAP, ASC…) vào các vùng nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao. Điều này đảm bảo các thông số kỹ thuật của tôm xuất khẩu, truy xuất nguồn gốc, đăng ký mã số, mã vạch hộ nuôi, ao nuôi, vùng nuôi.
Tỉnh cũng sẽ tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị với nông dân một cách chặt chẽ, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nông dân và doanh nghiệp. Tiếp tục củng cố, phát triển các cơ sở sản xuất tôm giống chất lượng cao, sạch bệnh, đáp ứng nhu cầu tôm giống phục vụ sản xuất trong và ngoài tỉnh. Từ đó, từng bước xây dựng, phát triển Bạc Liêu thành trung tâm sản xuất tôm giống có quy mô lớn, chất lượng cao, uy tín ở khu vực ĐBSCL và cả nước.
Câu hỏi thường gặp về ngành tôm và diện tích tỉnh Bạc Liêu
1. Bạc Liêu có vai trò như thế nào trong ngành tôm Việt Nam?
Bạc Liêu là một trong ba tỉnh đứng đầu cả nước về sản lượng và diện tích nuôi tôm, đóng góp 20-21% tổng sản lượng tôm nuôi toàn quốc và là thủ phủ tôm của cả nước.
2. Tổng sản lượng tôm nuôi của Bạc Liêu trong năm 2024 là bao nhiêu?
Năm 2024, Bạc Liêu đạt sản lượng tôm nuôi nước lợ 284.260 tấn, với diện tích nuôi tôm đạt 132.663 ha.
3. Mô hình nuôi tôm nào đang được ưu tiên phát triển tại Bạc Liêu?
Tỉnh ưu tiên các mô hình nuôi tôm công nghệ cao như siêu thâm canh, thâm canh, bán thâm canh, và mô hình tôm – lúa bền vững nhằm tối ưu hóa diện tích tỉnh Bạc Liêu.
4. Bạc Liêu đóng góp như thế nào vào thị trường tôm giống?
Bạc Liêu là địa phương đứng đầu ĐBSCL về sản xuất tôm giống chất lượng cao, chiếm hơn 50% sản lượng của vùng và khoảng 22% cả nước, với công suất thiết kế lên đến hàng chục tỷ post/năm.
5. Mục tiêu sản lượng tôm của Bạc Liêu cho năm 2025 là bao nhiêu?
Năm 2025, Bạc Liêu đặt mục tiêu tổng sản lượng nuôi tôm đạt 346.000 tấn, với diện tích nuôi trồng thủy sản dự kiến đạt 151.127 ha.
6. Các loại chứng nhận quốc tế nào được áp dụng cho ngành tôm Bạc Liêu?
Nhiều hộ dân và doanh nghiệp tại Bạc Liêu đã được chứng nhận các tiêu chuẩn quốc tế như VietGAP, GlobalGAP, ASC, cũng như chứng nhận sản phẩm hữu cơ, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm tôm.
7. “Diện tích tỉnh Bạc Liêu” là bao nhiêu và ngành tôm chiếm tỷ lệ bao nhiêu?
Diện tích tỉnh Bạc Liêu là khoảng 2.669,04 km² (tương đương 266.904 ha). Mặc dù diện tích nuôi tôm (132.663 ha năm 2024) chiếm một phần đáng kể nhưng đó là phần diện tích dành riêng cho nuôi trồng thủy sản, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của tỉnh.
8. Chính sách của tỉnh Bạc Liêu nhằm hỗ trợ phát triển ngành tôm bền vững là gì?
Tỉnh tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, sạch, bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, ưu tiên nuôi tôm công nghệ cao, quản trị hiện đại, liên kết chuỗi giá trị và sản xuất sạch, hữu cơ trên toàn diện tích tỉnh Bạc Liêu.
Với những thành tựu nổi bật và định hướng phát triển rõ ràng, ngành tôm Bạc Liêu đang trên đà phát triển mạnh mẽ và bền vững. Việc khai thác hiệu quả diện tích tỉnh Bạc Liêu, kết hợp với ứng dụng công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị, sẽ tiếp tục khẳng định vị thế thủ phủ tôm của cả nước. Gia Sư Thành Tâm hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tiềm năng và sự phát triển vượt bậc của ngành tôm tại Bạc Liêu.

